ازجمله سعادت بندگان اين است كه انسان قدر و اندازه خودش را بداند. اگر بحث در احوال صحابه و نقد و تعديل آنها اسلوب مربوط به اهل علم و رجال شناسان باشد، تو سواركار اين ميدان نيستي و از كساني نيستي كه بتواني در ميدان مسابقه شركت كني. چون واقعيت اين است كه علما باب اين بحث را بسته ‌اند، زيرا خداوند صحابه را عادل دانسته و در قرآن آنها را به بهترين مدح و ثنا ايمان، هدايت و نيكي ستوده است. همچنين تزكيه و ستايش رسول خدا -صلى الله عليه وسلم- درباره اصحاب در سنت نيز صريح و روشن است كه بسياري از سنت به ذكر فضائل آنها پرداخته است و امت را از تعرض درباره بدگويي آنها نهي كرده است. از جمله اينكه خداوند مي ‌فرمايد: ﴿وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَداً ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ﴾. (التوبة: ۱۰۰). «و سبقت‌گيرندگان اوليه از مهاجران و انصار وآنهايي كه از آنها به نيكي پيروي كردندخداوند از آنها راضي شده  و آنها نيز از او راضي شدندو برايشان باغهايي فراهم كرده است كه جويهايي در زير آنها جاري است و در آن جاودانه و هميشگي اند، و اينست پيروزي بزرگ».

همچنينمي ‌فرمايد: ﴿لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحاً قَرِيباً﴾. (الفتح: ۱۸). «خداوند از مؤمناني كه زير درخت با تو بيعت كردراضي شد و از آنچه در دلهايشان بود آگاه شد و آرامش را برايشان نازل كرد و به عنوان پاداش به آنها فتح نزديكي را داد…».

همچنينمي ‌فرمايد: ﴿لاَ يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ أُولَئِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ الَّذِينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَقَاتَلُوا وَكُلاًّ وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ﴾. (الحديد: ۱۰). «برابر نيست از شماآنان كه قبل از فتح ]مكه[‌اتفاق كردند و با كفار جنگيدند ]با ديگران[آنها درجات والاتري از كساني كه بعد از آن انفاق كرده‌ وبا مشركان جنگيدند و به هر كدام خداوند نيكي داده است، و خداوند از آنچه انجام مي‌دهيد آگاه است».

همچنين مي ‌فرمايد: ﴿مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً يَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَاناً﴾. (الفتح: ۲۹). «محمد فرستاده خداوند است و كساني كه با او هستند بر كافران خشن و سخت‌گير وميان خود مهربانند، آنها را در حالت ركوع و سجود مي‌بيني در حالي كه فضل و رضوان الهي را مي ‌جويند…».

وآيات فراوان ديگري درباره فضيلتصحابه نازل شده وتعداد آنها فراوان است.

مدح صحابه به وسيله پيامبر صلي الله عليه وسلم

اما از پيامبر -صلى الله عليه وسلم- درباره فضايلآنها نقل شده است. شيخين ]بخاري و مسلم[ به نقل از عمران بن حصين -رضي الله عنه- از پيامبر -صلى الله عليه وسلم- روايتكرده ‌اند كه پيامبر -صلى الله عليه وسلم-فرمود: «خير أمتي قرني ثم الذين يلونهم ثم الذين يلونهم» «بهترين امت در قرنمنهستند و سپس كسانيكه بعد از آنها مي ‌آيند و سپس آنها كه بعد از آنها مي ‌آين (۱) . عمران مي‌گويد: نمي‌دانم كه بعد از خود دو قرن يا سه قرن را ذكر كرد.

همچنين شيخين از ابوسعيد خدري -رضي الله عنه- به نقل از پيامبر -صلى الله عليه وسلم- روايت كرده ‌اندكه پيامبر فرمود: اصحاب من را دشنام نگوييد اگر كسي از شما به اندازه كوه احد،طلا انفاق كند، ثواب آنبه اندازه كف دست آنها و حتي نصف آن]از نان[‌ نمي‌رسد. (۲)

در صحيح مسلم از ابوموسي اشعري -رضي الله عنه-به نقل از پيامبر -صلى الله عليه وسلم- روايتشدهاست كه فرمود:ستارگان امين ‌هاي آسمان هستند و اگر ستارگان بروند آسمانها آنچه را كه بدان تهديد مي‌ كردند انجام مي‌ دهد و من براي اصحابم سبب امنيت هستم و اگر من بروم بر سر آنها چيزي خواهد آمد كه بدان وعده داده شده ‌اند و اصحاب من براي امتم امين هستند واگر آنها بروند امت من به چيزي دچار مي ‌شود كه بدان وعده داده شده است.(۳)

اين ادله روشن و صريح و نصوص ديگري كه به همين معناست، شامل بهترين مدح و ثنا از سوي خداوند و پيامبردرباره ياران رسول خداست كه اين خود بزرگترين دليل بر عدالت، طهارت و برائت آنهاست ونيازي به بحث درباره عدالت آنها نيست به همين سبب علماي مسلمين بر عدالت آنها اتفاق نظر داشته اند.

برگرفته از اهل سنت جنوب

ـــــــــــــــــ

منـابــع:

(۱) بخاري درصحيح خود (كتاب فضائل الحصابة باب فضائل اصحاب النبي (صلى الله عليه وسلم) و من صحب النبي أو رآه من المسلمين) آن را روايت كرده است.فتح الباري ۷/۳، ح ۳۶۵ . مسلم كتاب فضائل صحابه . ۴/۱۹۶۴ ح ۳۶۷۳.

(۲)- بخاري: كتاب فضائل، فتح الباري ۷/۲۱، ح ۲۶۷۳، مسلم: كتاب فضائل صحابه فصل تحريم سب صحابه: ۴/۱۹۶۷ ح ۲۵۴۰.

(۳) صحيح مسلم، كتاب فضائل الصحابه۴/۱۹۶۱

بركرفته از سني نيوز