خداوند متعال می‌فرماید :

) وَمَالَکُمْ أَلاَّ تَأْکُلُوا مِمَّا ذُکِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَیْهِ وَ قَدْ فَصَّلَ لَکُمْ مَا حَرَّمَ عَلَیْکُمْ إِلاَّ مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَیْهِ ( (أنعام : 119)

«شما چرا باید از گوشت حیوانی نخورید که به هنگام ذبح نام خدا بر آن رفته است، و حال آنکه خداوند گوشت حیواناتی را که بر شما حرام است بیان کرده است مگر ناچار و درمانده شوید (که در اینصورت می‌توانید به اندازه‌ای که رفع ضرورت و دفع هلاک کند از گوشت حرام آن بخورید».

خداوند متعال آنچه را که بر ما حرام است بطور مفصل و واضح بیان نموده است و می‌فرماید :

) حُرِّمَتْ عَلَیْکُمْ الْمَیْتَةُ وَالدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنزِیرِ وَ مَا أَهِلَّ لِغَیْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنَقِةُ وَالْمُؤْقَوذَةُ وَالْمُتَرَدِّیَةُ وَالنَّطِیحَةُ وَمَا أَکَلَ السَّبُعُ إِلاَّ مَا ذَکَّیْتُمْ وَ مَا ذُبِحَ عَلَی النُّصُبِ وَ أَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالأزْلاَمِ ذَلِکُمْ فِسْقٌ (

                                                                      (مائده : 3)

«ای مؤمنان بر شما حرام شده است (خوردن گوشت) مردار، خون، گوشت خوک، حیواناتی که به هنگام ذبح نام غیر خدا بر آنها برده شود و به نام دیگران سربریده شوند، حیواناتی که خفه شده‌اند، حیواناتی که با شکنجه و کتک کشته شده‌اند، آنهایی که از بلندی پرت شده و مرده‌اند آنهایی که بر اثر شاخ زدن حیوانات دیگر مرده‌اند، حیواناتی که درندگان از بدن آنها چیزی خورده و بدان سبب مرده‌اند، مگر اینکه (قبل از مرگ) آنها را سربریده باشید، و حیواناتی که برای نزدیکی به بتها سربریده شده‌اند، و بر شما حرام است که با چوبه‌های تیر به پیشگویی بپردازید و از غیب سخن گویید همه اینها برای شما گناه بزرگ و خروج از فرمان رحمان است».

و می‌فرماید :

‌) وَلاَتَأکُلُوا مِمَّا لَم یُذکَرِ اسمُ اللهِ عَلَیهِ وَ إنَّهُ لَفِسقٌ (   (أنعام : 121)

«و از گوشت حیوانی نخورید که نام خدا بر آن برده نشده است؛ چرا که خوردن از چنین گوشتی خروج از فرمانبرداری خدا است».

و می‌فرماید :

) قُل لاَأجِدُ فِیمَا أوحِیَ إلَیَّ مُحَرَّماً عَلَی طَاعِمٍ یَطعَمُهُ إلاَّ أن یَکُونَ مَیتةً أو دَماً مُسفُوحاً أو لَحمَ خِنزِیرٍ فَإنَّهُ رِجسٌ أو فِسقاً أَهِلَّ لِغَیرِاللهِ بِهِ (                            (أنعام : 145)

«(ای پیامبر) بگو در آنچه به من وحی شده است، چیزی را برخورنده‌ای حرام نمی‌یابم، مگر مردار و خون و گوشت خوک که همه اینها ناپاک هستند و گوشت حیوانی که به نام (بتی یا معبودی) جز خدا ربریده شده باشد».

و می‌فرماید :

) وَ حُرِّمَ عَلَیکُم صَیدُ البَرِّ مَا دُمتُم حُرُماً (                 (مائده : 96)

«و مادام که در حال احرام هستید نخجیر خشکزی برای شما حرام است».

آنچه در حکم مردار است:

عضوی که از حیوان زنده‌ای قطع شود، در حکم مردار است : به دلیل حدیث ابو واقد لیثی از پیامبرr که فرمود : (ماقطع من البهیمة و هي حیة فهو میتة)^[1] «عضوی که از حیوانی زنده جدا می‌شود، مردار به حساب می‌آید».

خون و مرداری که از این حکم مستثنی است:

از ابن عمر(رض) روایت است : (أحل لنا میتتان و دمان، أما المیتتان فالحوت والجراد، و أما الدمان فالکبد و الطحال)^[2] «دو مردار و دو خون برای ما حلال شده‌اند دو مردار ماهی و ملخ مرده، و دو خون کبد و طحال هستند».

خوردن گوشت خر اهلی حرام است:

از انس ابن مالکt روایت است : (أن رسول اللهr جاءه جاء فقال : أکلت الحمر، ثم جاءه جاء فقال : أکلت الحمر، ثم جاءه جاء فقال : أفنیت الحمر، فأمر منادیا فنادی فی الناس، إن الله و رسوله ینهی انکم عن لحوم الحمر الأهلیة فإنها رجس، لأکفئت القدور، و إنها لتفور باللحم)^[3]. «شخصی نزد پیامبرr آمد و گفت : گوشت خر اهلی خورده شد، سپس شخص دیگری آمد و گفت : گوشت خر خورده شد، بدنبال آن، شخص سومی نزد او آمد و گفت : خرها از بین رفتند، سپس پیامبرr به ندا دهنده‌ای دستور داد تا در میان مردم اعلام کند خدا و رسول او شما را از (خوردن) گوشت خرهای اهلی نهی کرده‌اند، چون نجس است، پس دیگها ریخته شدند در حالی که گوشت (خر) در آنها می‌جوشید».

گوشت درندگان نیش‌دار و هر پرنده‌ای که چنگال داشته باشد حرام است:

از ابن عباس روایت است : (نهی رسول اللهr عن کل ذی ناب من السباع و عن کل ذی مخلب من الطیر)^[4] «پیامبرr از گوشت هر درنده‌ای که نیش، و هر پرنده‌ای که چنگال داشته باشد، نهی کرده است».

تحریم جلّاله:

جلّاله : حیوانی است که بیشتر تغذیه‌اش از نجاست است.

خوردن (گوشت)، نوشیدن شیر، و سوار شدن آن، حرام است.

از ابن عمر روایت است : (نهی رسول اللهr عن لحوم الجلّالة و ألبانها)^[5] «پیامبرr از خوردن گوشت جلّاله و شیر آن نهی کرده است».

همچنین از ابن عمر روایت است : (نهی رسول اللهr عن الجلالة فی الإبل، أن یرکب علیها، أو یشرب من ألبانها)^[6] «پیامبرr از سوار شدن بر شتر جلاله و خوردن شیر آن نهی کرده است».

چه وقت جلاله حلال می‌شود؟

اگر جلاله بمدت سه روز قرنطینه (نگه‌داری) و خوراک پاک به آن داده شود، سربریدن و خوردن گوشت آن جایز است :

از ابن عمر روایت است : (أنه کان یحبس الدجاجة الجلالة ثلاثا)^[7] «او مرغ جلاله را سه روز قرنطینه (نگهداری) می‌کرد

منبع:كتاب مختصر فقه
 

^[1]) صحیح : [ص. جه 2606]، جه (3216/1072/2)، د (2841/60/8).

^[2]) صحیح : [ص. ج 210]، [الصحیحة 1118].

^[3]) متفق علیه : خ (5528/653/9)، م (1940 – 35/1540/3).

^[4]) صحیح : [مختصر م 1332]، م (1934/1534/3)، د (3785/277/10)، نس (206/7) نسائی این حدیث را بصورت (نهی یوم خیبر) روایت کرده است.

^[5]) صحیح : [ص. جه 2582]، جه (3189/1064/2)، د (3767/258/10)، ت (1884/175/3).

^[6]) حسن صحیح : [ص. د 3217]، د (3769/260/10).

^[7]) صحیح : [الإرواء 2504]، ابن أبی شیبة (4660/147/8).

اهل سنت کردستان